Klimaat

Klimaatverandering betekent dat het gemiddeld warmer, kouder, droger of natter zal worden. Want het klimaat is simpel gezegd het gemiddelde weer over een periode van ongeveer 30 jaar. Het klimaat op aarde is in haar bestaan al vaker veranderd. Belangrijk verschil is dat deze nu door de mens wordt veroorzaakt en zich sneller dan ooit lijkt te ontwikkelen. De veranderingen kunnen al in deze eeuw het leven op aarde heel onaangenaam maken en grote schade toebrengen aan de natuur, de economie en dus aan de mens.

De oorzaak van de huidige klimaatverandering is de grote hoeveelheid broeikasgassen die de mens sinds de industriële revolutie heeft uitgestoten. Broeikasgassen, waarvan de voornaamste CO2, houden warmte vast in de atmosfeer waardoor de aarde opwarmt.

Zolang we fossiele brandstoffen blijven gebruiken voegen we CO2 aan de atmosfeer en zal de opwarming van de aarde doorgaan. Als we stoppen met het uitstoten van broeikasgassen warmt de aarde niet verder op. In Parijs is in 2015 door een groot aantal landen afgesproken dat ze de gemiddelde temperatuurstijging op aarde liefst onder de 1,5 graad, maar zeker onder de 2 graden Celsius willen houden. Als dat niet lukt – en het ziet er echt nog niet naar uit dat het lukt! – zullen de gevolgen nog veel erger worden: nog extremere buien en droogte-periodes, zwaardere stormen en orkanen, maar ook de zeespiegelstijging zal dan versneld doorgaan. Er komen vluchtelingenstromen op gang en er zullen voedseloorlogen gevoerd worden. De gevolgen zullen vooral gedragen worden door de volkeren die het minst hebben bijgedragen aan de CO2-uitstoot.

Door klimaatverandering zal de aarde voor de komende generaties geen veilige woonplek meer zijn. En dat komt door de manier waarop wij met onze planeet omgaan.

Samen kunnen we de wereld leefbaar houden, help mee!

1. De klimaatverandering veroorzaakt oorlogen

Klimaatvluchtelingen zijn mensen die uit hun woonplaats of land vluchten omdat zij getroffen zijn door de gevolgen van klimaatverandering, veroorzaakt door de menselijke opwarming van de aarde. Deze temperatuurstijging kan leiden tot zeespiegelstijging, overstroming en extreme weersomstandigheden waaronder droogte, tropische cyclonen en tornado’s. Meer dan de helft van de wereldbevolking woont aan de kust, waar de effecten van de temperatuurstijging grote impact kunnen hebben. Derdewereldlanden zullen meer beïnvloed worden door deze overstromingen dan de welvarende landen, aangezien zij geen geld of welwillende regering hebben die kan voorkomen dat deze gebieden overstromen.

De eerste groep mensen die de status van klimaatvluchteling kregen, waren inwoners van het eiland Tuvalu. Zij kregen in 2014 op klimatologische gronden een verblijfsvergunning in Nieuw-Zeeland. Onderzoekers schatten dat het aantal klimaatvluchtelingen, tegen 2050, wellicht kan oplopen tot 150 miljoen mensen.

Als de temperatuur in de wereld blijft stijgen zoals wetenschappers voorspellen, is het onvermijdelijk dat miljoenen mensen op een andere plaats moeten gaan wonen. De opwarming heeft enorme invloed op het ecosysteem: de beschikbaarheid van zoet water neemt af, de landbouw ondervindt problemen, en de verwoestijning neemt toe. Deze factoren kunnen bijdragen aan conflicten die kunnen escaleren in burgeroorlogen en chaos.

In geopolitieke discussies over de oorlogen in Oekraïne en andere conflictgebieden valt het woord ‘klimaatverandering’ echter zelden. Toch is de wederzijdse beïnvloeding sterk. Voor militaire experts (onder andere onze voormalige Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp) is de klimaatcrisis een zorg, omdat het een aanjager van conflicten kan zijn. Middendorp noemt in zijn boek ‘Klimaatgeneraal’ onder andere Syrië en Afghanistan als conflictgebieden waar klimaatverandering een rol heeft gespeeld in het aanwakkeren of verergeren van recente conflicten.

2. De bewapening en oorlogen veroorzaken sterke klimaatverandering. Een vicieuze cirkel.

Oorlog versterkt de klimaatcrisis. De klimaatvoetafdruk van een staand leger zonder oorlogsinzet is al aanzienlijk. En valt buiten alle verdragen over vermindering van CO2 uitstoot. Een gevaarlijker wereld leidt tot grotere legers en dus meer uitstoot van CO2. Onder oorlogsomstandigheden neemt de uitstoot van broeikasgassen sterk toe. Geschat wordt dat de oorlog in Oekraïne in het eerste jaar 120 miljoen ton CO2 heeft uitgestoten, evenveel als de jaarlijkse uitstoot van heel België. Een groot deel van de uitstoot-vrije energievoorziening in Oekraïne is uitgeschakeld door de oorlog: 90% van de windenergie-capaciteit en de helft van de zonne-energie. De grootste kerncentrale van het land ligt stil onder Russische bezetting, met het voortdurende gevaar van radioactieve uitstoot door oorlogshandelingen